در مورد تولید مکمل دام و طیور توجه به مواد اولیه اهمیت زیادی دارد. باید تمام مواد غذایی و غلاتی مانند گندم، ذرت، سویا، سبوس برنج، تخم آفتابگردان در محصول نهایی باشند تا تمام نیازهای دام و طیور را فراهم کنند. البته این مواد پایه مکمل دام و طیور را می سازند و در این محصول ما سایر افزودنی ها از جمله روغن های گیاهی، فسفات ها، نمک، انواع ویتامین ها و مواد افزودنی را هم می بینیم. لازم به ذکر است که در خط تولید به نوع آب و هوایی که در آن حیوان نگه داشته می شود نیز باید دقت کرد.
وزن مواد اولیه و درصد مخلوط کردن مواد با یکدیگر در تولید مکمل دام و طیور بسیار مهم است. چراکه کمبود بعضی مواد باعث کند شدن رشد حیوان و در کاهش تولیدات دامی یا طیور می شود. توجه داشته باشید که اگر ماده ای در مکمل زیاد شود نیز باعث مسمومیت حیوان می شود. دو نوع مکمل آردی و فرآوری شده برای دام و طیور وجود دارد. خوراک فرآوری شده همان پلت است که معمولا برای طیور استفاده می شوند. 

مایکوتوکسین ها متابولیت های ثانویه ی حاصل از قارچ ها و کپک هایی از جنس آسپرژیلوس هستند که می توانند محصولات غذایی را در مراحل مختلف تولید، برداشت و حمل و نقل آلوده کنند. تعداد بی شماری از مایکوتوکسین ها شناخه شده اند که توانایی آلوده ساختن مواد غذایی را دارند. مایکوتوکسین هایی که در غذای دام و طیور وجود دارند، بسیار متنوع هستند و اثرات سو زیادی بر سلامت و عملکرد حیوانات می گذارند.

این ترکیبات سبب بروز بیماری، کاهش مصرف خوراک، کاهش تولید شیر، افزایش تولید رادیکال های آزاد و مرگ و میر حیوانات می شوند. این ها تنها بخشی از اثرات سو هستند و سرطان، آسیب های کبدی، کلیوی و مغزی از دیگر آسیب های جبران ناپذیر مایکوتوکسین ها هستند. توکسین بایندر موادی هستند که با هدف ممانعت از انتقال توکسین ها به بدن از طریق محصولات دام و طیور و آبزیان در جیره ی غذایی این حیوانات قرار داده می شوند. امروزه توکسین بایندرها بسیار متنوع شده اند و تولیدکنندگان زیادی در حال تولید و توسعه این سری از محصولات هستند.

https://hamgamfeed.ir/%D8%AA%D9%88%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%D8%B1

امروزه در بازار خوراک دام و طیور و آبزیان، اصطلاح توکسین بایندر به موادی اطلاق می شود که با هدف پیشگیری از انتقال سموم از خوراک به بدن و سپس محصولات دام، طیور و آبزیان در فرمول جیره غذایی این حیوانات قرار می گیرند.اغلب سموم موجود در مواد تشکیل دهنده خوراک دام، طیور و آبزیان، ناشی از فعالیت کپک ها و معلول مدیریت ضعیف در تولید و نگه داری این مواد خوراکی می باشند. برخی دیگر از منابع مواد سمی از جمله بقایای فلزات سنگین، باقیمانده سموم دفع آفات گیاهی مانند سموم ارگانوفسفره و قارچ کش های شیمیایی و آلودگی های صنعتی مانند دی اکسین که نباید نادیده گرفته شوند.
هرچند بهترین راه مبارزه با زیان های ناشی از سموم موجود در خوراک پیشگیری از تشکیل این سموم از طریق راه کارهای مدیریتی مناسب با هر موقعیت است اما تمام زنجیره تولید، توزیع و نگهداری خوراک دام و طیور، توسط یک مدیریت واحد اداره نمی شوند و این امر موجب عدم اطمینان از پاک بودن خوراک های خریداری شده می گردد، لذا کارشناسان مجرب تغذیه استفاده از توکسین بایندر را در یک مقدار حداقلی برای همه جیره ها و همه فصول سال و مقادیر بیشتر آن را در جیره های خاص توصیه می کنند.

مایکوتوکسین ها متابولیت های ثانویه ی حاصل از قارچ ها و کپک هایی از جنس آسپرژیلوس هستند که می توانند محصولات غذایی را در مراحل مختلف تولید، برداشت و حمل و نقل آلوده کنند. تعداد بی شماری از مایکوتوکسین ها شناخه شده اند که توانایی آلوده ساختن مواد غذایی را دارند. مایکوتوکسین هایی که در غذای دام و طیور وجود دارند، بسیار متنوع هستند و اثرات سو زیادی بر سلامت و عملکرد حیوانات می گذارند.

این ترکیبات سبب بروز بیماری، کاهش مصرف خوراک، کاهش تولید شیر، افزایش تولید رادیکال های آزاد و مرگ و میر حیوانات می شوند. این ها تنها بخشی از اثرات سو هستند و سرطان، آسیب های کبدی، کلیوی و مغزی از دیگر آسیب های جبران ناپذیر مایکوتوکسین ها هستند. توکسین بایندر موادی هستند که با هدف ممانعت از انتقال توکسین ها به بدن از طریق محصولات دام و طیور و آبزیان در جیره ی غذایی این حیوانات قرار داده می شوند. امروزه توکسین بایندرها بسیار متنوع شده اند و تولیدکنندگان زیادی در حال تولید و توسعه این سری از محصولات هستند.

به طور کلی دو نوع عمده از توکسین بایندر طبیعی و صنعتی وجود دارد که هر کدام کاربردهای منحصر به فرد خود را دارا هستند. یکی از این ترکیبات عصاره مخمر و دیواره آن است که به عنوان یک توکسین بایندر طبیعی بدون کاهش جذب مواد مغذی جیره و ریز مغذی ها سبب حذف توکسین ها از بدن حیوان می شود. دو ترکیب مهم در ساختار دیواره که نقش توکسین بایندری عصاره مخمر را سبب می شوند؛ β-گلوکان و مانان هستند. این ترکیبات از پلی ساکاریدهای دیواره مخمر هستند.

ساختار مانان مشابه ساختار محل اتصال ترکیبات پاتوژن بر روی دیواره روده است. بنابراین با اتصال به این ترکیبات مانع اتصال آن ها به دیواره روده جاندار می شود. از آنجا که آنزیم های گوارشی توانایی هضم مانان را ندارند، کمپلکس مانان پاتوژن از بدن حذف می گردد. ساختاره دیواره مخمر در توکسین بایندر به نحوی است که جایگاه مناسبی را برای اتصال مایکوتوکسین ها فراهم می آورد. برهم کنش های بین مولکولی از قبیل باندهای هیدروژنی و نیروهای واندروال منجر به تشکیل کمپلکس پلی ساکارید توکسین شده که مانع از جذب مایکوتوکسین می شود.

توکسین بایندر به آن دسته از افزودنی های خوراک دام و طیور گفته می شود که با هدف پیشگیری از انتقال سموم از خوراک به بدن و سپس محصولات دام و طیور و آبزیان در فرمول جیره غذایی این حیوانات قرار می گیرند. مهمترین مواد جاذب مایکوتوکسین ها آلومینوسیلیکاتها، زئولیت، کربن فعال، دیواره سلولی مخمر، الیاف میکرونیزه، باکتری ها و پلیمرها (کلستیرآمین و پلی وینل پیرولیدون) هستند که به صورت تکی یا ترکیبی استفاده می شوند.
توکسین بایندرها بسته به تعداد سمومی که می توانند به خود جذب کنند به دو دسته تک جزئی و چند جزئی تقسیم می شوند. نسبت به دو مورد قبل توکسین بایندر نقش کمتری در تعیین قیمت نهایی خوراک دام و طیور دارد اما با توجه به اهمیت بالای توکسین بایندر نمی تواند از تاثیر آن در قیمت خوراک دام چشم پوشی کرد. 

https://hamgamfeed.ir/%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%A7%D9%85

زمانی که بحث از سموم در حوزه دامداری می شود، اولین چیزی که مورد توجه قرار می گیرد، توکسین بایندر است. اما این محصول چگونه شناسایی شد و برای بهره وری بهتر از آن چه شرایطی باید رعایت شود. از شناسایی نخستین سم تاکنون بیش از 60 سال می گذرد. در واقع کشف آفلاتوکسین ها در دهه 50 میلادی و در پی تلف شدن تعداد زیادی دام اتفاق افتاد که بروز این تلفات سنگین به دو نوع کپک سبز رنگ به نام های آسپرژیلوس فلاورس وآسپرژیلوس پارازیتیکوس نسبت داده شد. در واقع با این کشف دهه 50 میلادی به دوران طلایی کشف ترکیبات موثر سمی موجود در قارچ ها و کپک ها منجر شد و تاکنون حدود 500 ترکیب دارای اثرات سمی از کپک ها و قارچ ها استخراج شده است.

با پیشرفت علم و کشف شدن سم های بیشتر همواره دانشمندان به دنبال راه هایی بودند تا جلوی این سموم را بگیرند. چندی پس از کشف سموم نوبت به کشف اولین توکسین بایندر رسید. با گذر زمان توکسین بایندرها هم قوی تر شدند. اما برخی از توکسین بایندرها با اینکه در بهترین شرایط تولید می شدند اما کارایی لازم را نداشتند و این موضوع دانشمندان را بسیار درگیر خود کرده بود. در سال 2009 برخی از دانشمندان آلمانی به این موضوع پی بردند که شرایط نگه داری توکسین بایندر بسیار مهم است و اگر محصول در شرایط مطلوب نباشد به سرعت کارایی خود را از دست می دهد.